Üçburun biber, Türkiye’nin yerel biber çeşitlerinden biridir. Adını meyvenin ucundaki üç köşeli biçimden alır. İnce etli, belirgin lezzetli ve kısa boylu bir biberdir. Çarşıda çoğu zaman “köy biberi” ya da “üç burun biber” adıyla satılır. Standart biçimli sera biberlerinin tersine, değerini görünüşünden değil tadından alır. Bu rehber çeşidin özelliklerini, üretim biçimini ve hangi alıcıya uygun olduğunu anlatır. Hatipoğlu Tarım, Antalya merkezli bir biber ihracatçısı olarak Üçburun biber ihracatını yıl boyunca sürdürür; bu yazıdaki bilgiler taze biber ihracatında her gün uygulanan ölçütlerdir.
Üçburun biberi ayıran özellikler
- Biçim: kısa, geniş omuzlu ve ucu üç köşeli. Meyveler birbirinin aynısı değildir; bu, çeşidin doğasıdır.
- Et: incedir. İnce et çabuk pişer, kızartmada ve dolmada tercih edilir.
- Tat: belirgin ve aromatiktir. Yerel çeşitlerin aranma nedeni budur.
- Kullanım: kızartma, dolma, turşu ve kahvaltılık.
Yerel bir çeşit olduğu için meyveler arasında biçim ve boy farkı, modern melez çeşitlere göre daha fazladır. Alıcının bunu kusur olarak değil, ürünün kimliği olarak görmesi gerekir.
Nasıl üretilir
Hatipoğlu Tarım’ın Üçburun biberi küçük açık tarla parsellerinde yetiştirilir. Meyveler aynı anda olgunlaşmadığı için hasat birkaç geçişte ve elle yapılır. Bu üretim biçimi iki sonuç doğurur:
Birincisi, miktar sınırlıdır. Üçburun, konteyner dolusu tek ürün olarak değil, karma yüklemenin bir parçası olarak planlanır. Büyük hacim bekleyen alıcıya uygun değildir.
İkincisi, miktar haftadan haftaya değişir. Açık tarla ürünü hava koşullarına bağlıdır. Sabit haftalık program yerine, sezon içinde esnek miktarlarla çalışmak gerçekçidir.
Hangi alıcıya uygun
Üçburun biber, standart biçimden çok yerel tat ve karakter arayan pazarlara yöneliktir:
- Türk mutfağını bilen tüketiciye satan marketler ve manavlar
- Yerel ve geleneksel ürünlere yer veren özel gıda mağazaları
- Menüsünde Türk ve Akdeniz mutfağı bulunan restoranlara satan toptancılar
Büyük perakende zincirlerinin tek tip boy ve biçim isteyen programlarına uygun bir ürün değildir. Bu programlar için doğru çeşit dolmalık biber ya da çarliston biberdir.
Seçim ölçütleri
Yerel çeşitte biçim birliği aranmaz, ama tazelik ölçütleri diğer biberlerle aynıdır: canlı renk, gergin ve parlak kabuk, yeşil sap, çatlaksız ve eziksiz meyve. Ürün tazelik, renk, kabuk bütünlüğü ve çeşit özelliğine göre seçilir. Çeşit özelliği burada şunu ifade eder: partiye başka bir biber tipi karışmamalıdır.
Depolama ve sevkiyat
İnce etli biber suyunu hızlı kaybeder. Bu yüzden Üçburun’da hasattan sonra hızlı soğutma ve yüksek nem, kalın etli çeşitlere göre daha da önemlidir. Hedef koşul 7,5 °C sıcaklık ve %95’in üzerinde bağıl nemdir. 7 °C’nin altında uzun süre tutulan yeşil biberde üşüme zararı başlar: kabukta çukurlaşma ve sulanmış lekeler görülür.
İnce etli bir çeşit olduğu için raf ömrünü uzun tutmaya çalışmak yerine, hasat ile satış arasındaki süreyi kısaltmak doğru yaklaşımdır. Karayoluyla birkaç günde ulaşılan pazarlar bu ürün için en uygun olanlardır. Sıcaklık zincirinin ayrıntıları biber depolama rehberimizde yer alıyor.
Ambalaj
Üçburun biber 60 × 40 × 15 cm karton kasada paketlenir. Kasa içi dolgu yüksekliği, ince etli meyvenin ezilmemesi için sınırlı tutulur. Diğer biber çeşitleriyle aynı palette karma yüklenebilir, çünkü hepsinin sıcaklık isteği aynıdır.
Üçburun biber ihracatında süreç: hasattan yüklemeye
Türkiye’den Üçburun biber ihracatı altı adımda yürür: hasat, aynı gün soğutma, tasnif, paketleme, soğuk muhafaza ve frigorifik araçla sevkiyat. Hatipoğlu Tarım’da bu adımların tamamı kendi tesislerinde, tek elden yapılır. İhracatlık biber ayrılırken alıcının pazarı, satış kanalı ve transit süresi birlikte değerlendirilir; Avrupa’ya biber ihracatında her parti ayrıca kalıntı analizinden geçer.
Biber ihracatında fiyat teklifi için gereken bilgiler şunlardır: çeşit, boy ya da kalibre, ambalaj, haftalık miktar, teslim haftası ve varış ülkesi. Bu bilgilerle yükleme planı ve fiyat teklifi hazırlanır.
Hatipoğlu Tarım 2002’den bu yana Antalya merkezli olarak yaş sebze ve meyve ihracatı yapıyor. FİNİKE markasıyla 128 ürün çeşidini 42 ülkeye gönderiyor; Serik, Kepez, Mavikent, Yenişehir ve Alaşehir’deki 5 tesiste hasat, tasnif, soğuk muhafaza ve sevkiyat tek elden yürütülüyor.
Üçburun biber için sezon içindeki uygun miktarı ve karma yükleme seçeneklerini bize sorun; güncel durumu ve fiyatı iletelim.
