Antalya’dan yapılan yaş sebze ve meyve ihracatında ürünün kalitesini belirleyen şey yalnızca tarladaki hâli değildir. Toplandığı andan alıcının deposuna girdiği ana kadar geçen sürede sıcaklığın nasıl yönetildiği, ürünün rafta kaç gün duracağını doğrudan etkiler. Soğuk zincir, bu sürecin tamamını kapsayan bir disiplindir.
Soğuk zincir tarlada başlar
Hasat edilen ürün, koparıldığı andan itibaren solunum yapmaya devam eder. Bu solunum ısı üretir; ısı arttıkça ürün suyunu kaybeder, dokusu gevşer ve raf ömrü kısalır. Bu nedenle soğutmanın depoda değil, ürünün henüz tarladayken bekletildiği sürede başlaması gerekir.
Uygulamada bunun karşılığı, ürünün toplandığı gün soğutulmasıdır. Hasat sabahın erken saatlerinde yapılır, ürün gün ortasının sıcağını görmeden gölgeye alınır ve ön soğutmaya girer. Yaban mersini gibi hassas ürünlerde bu süre bir saate kadar iner.
Her ürünün kendi sıcaklığı vardır
Soğuk zincir, “ne kadar soğuk o kadar iyi” demek değildir. Her ürünün dokusunu koruduğu bir sıcaklık aralığı vardır ve bu aralığın altına inmek, üstüne çıkmak kadar zararlıdır.
Yaban mersini 0–2 °C arasında tutulur. Patateste ise durum terstir: sıcaklığın 4 °C’nin altına düşmemesine dikkat edilir, çünkü daha soğukta nişasta şekere döner ve ürün kızartmada koyu renk alır. Muz, avokado ve patlıcan gibi ürünler soğuk zararına duyarlıdır; yanlış sıcaklıkta depolanırsa kabukta çökme ve renk kaybı görülür.
Zincirin kırıldığı yerler
Soğuk zincir çoğu zaman depoda değil, aradaki geçişlerde kırılır. En sık görülen üç nokta şunlardır:
- Yükleme rampası. Soğuk depodan çıkan ürün, kapalı rampa yoksa dış hava sıcaklığına maruz kalır. Yaz aylarında bu fark 25 °C’yi bulabilir.
- Paletleme süresi. Kasalar palete dizilirken geçen süre uzarsa ürün ısınır. Hazırlığın soğuk alanda yapılması bu riski ortadan kaldırır.
- Konteyner ön soğutması. Konteyner yüklemeden önce soğutulmazsa, ilk saatlerde ürünün kendisi konteyneri soğutmak zorunda kalır.
Havalandırma ve istifleme
Soğuk havanın ürüne ulaşabilmesi için kasaların hava kanallarının açık kalması gerekir. Palet üzerinde kasalar birbirine tam yaslanmış şekilde dizilirse, soğutucudan gelen hava paletin çevresinden dolaşır ve ortadaki ürünler istenen sıcaklığa inmez.
Bu nedenle ambalaj seçimi soğuk zincirin bir parçasıdır. Karton kasalarda havalandırma delikleri, plastik kasalarda ise gövde boşlukları bu işi görür.
Hatipoğlu Tarım’da soğuk zincir
Türkiye’nin farklı üretim bölgelerinde bulunan beş paketleme ve soğuk hava tesisimiz, ürünün hasat edildiği bölgede soğutulmasına imkân verir. Serik, Kepez ve Mavikent’teki tesislerimiz Antalya üretimini; Yenişehir ve Alaşehir’deki tesislerimiz Bursa ve Manisa bölgelerini karşılar.
Ürünler toplandığı gün soğutulur; paketleme, depolama ve sevkiyat boyunca uygun koşullar korunur. Ürün listemizi inceleyebilir, sevkiyat koşulları için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
