“Biber sezonu ne zaman” sorusunun Türkiye’de iki ayrı cevabı vardır. Açık tarlada yetişen biberin sezonu yazdır ve sonbaharda biter. Serada yetişen biberin ise sezonu yoktur; yılın on iki ayında hasat edilir. Pazardaki fiyatı, bolluğu ve çeşidi belirleyen şey bu iki takvimin üst üste binmesidir. Bu rehber iki takvimi, çeşitlere göre farkları ve ithalatçının yılı nasıl planlaması gerektiğini anlatır. Hatipoğlu Tarım, Antalya merkezli bir biber ihracatçısı olarak biber ihracatını yıl boyunca sürdürür; bu yazıdaki bilgiler taze biber ihracatında her gün uygulanan ölçütlerdir.
Açık tarlada biber sezonu: yaz ve sonbahar
Açık tarlada biber ilkbaharda dikilir. Hasat haziran sonunda başlar, ağustos ve eylülde en yüksek seviyesine ulaşır ve ilk soğuklarla birlikte ekim–kasım aylarında biter. Marmara, Ege ve İç Anadolu’nun biberi bu takvime uyar.
Bu dönemin özellikleri şunlardır: hacim en yüksek, fiyat en düşük, çeşit en fazladır. Evlerde salça ve turşunun yapıldığı, sanayinin de alım yaptığı dönem budur.
Salçalık ve turşuluk biber ne zaman çıkar
Salçalık biber, yani kalın etli kırmızı kapya biber, meyvenin dalda tam kızarmasını gerektirir. Bu yüzden açık tarla kapyasının bol olduğu dönem ağustos ortasından eylül sonuna kadardır. Salça ve közleme alımları bu haftalara göre planlanır.
Turşuluk biber için aranan, küçük ve sert meyvedir. Turşuluk cin biberi, sivri biber ve kıl biber en bol yaz sonunda ve sonbahar başında bulunur.
Serada biber sezonu: on iki ay
Antalya ve çevresinde biber örtü altında yetiştirilir. Sera, bitkiyi kış soğuğundan korur ve hasadın yıl boyunca sürmesini sağlar. Açık tarla sezonu bittiğinde Türkiye’nin ve ihracat pazarlarının biberi buradan gelir.
Hatipoğlu Tarım’ın biber çeşitlerinin tamamı on iki ay sipariş edilebilir: dolmalık, çarliston, kıl sivri, kapya, yeşil ve kırmızı acı biber, cin biberi, Üçburun ve siyah Kaliforniya biberi. Bu ay hangi ürünlerin yüklenebildiğini bu ay taze sayfamızdan görebilirsiniz.
Yıl içinde ne değişir
On iki ay tedarik, on iki ay aynı koşul demek değildir:
- Kış (aralık–şubat): ürün yalnız seradan gelir. Günler kısa olduğu için bitki yavaş büyür, haftalık miktar azalır ve fiyat yükselir. Avrupa’nın kendi üretimi bu aylarda en düşük seviyededir; ithalat talebi en yüksektir.
- İlkbahar (mart–mayıs): sera üretimi hızlanır, miktar artar.
- Yaz (haziran–ağustos): açık tarla devreye girer. Hacim en yüksek seviyeye çıkar. Sıcak hava sevkiyatta soğutmayı daha kritik hâle getirir.
- Sonbahar (eylül–kasım): açık tarla kapanır, yeni sera dikimleri hasada gelir. Geçiş haftalarında miktar dalgalanabilir.
Çeşide göre farklar
Kapya biber yıl boyu tedarik edilir, ama kapya biber sezonu denince kastedilen dönem, açık tarla ürününün de katıldığı yaz sonudur. Üçburun biber küçük açık tarla parsellerinde yetiştiği için miktarı sınırlıdır ve hava koşullarına bağlıdır. Dolmalık, çarliston ve kıl sivri biber sera üretimiyle yıl boyunca en düzenli akan çeşitlerdir.
İthalatçı yılı nasıl planlamalı
- Kış programını sonbaharda bildirin. Kışın miktar sınırlıdır; haftalık ihtiyacını önceden bildiren alıcının ürünü ayrılır.
- İşleme alımlarını yaz sonuna koyun. Salçalık, közlemelik ve turşuluk biberde en iyi fiyat ve en yüksek hacim ağustos–eylüldedir.
- Geçiş haftalarında esnek olun. Sera ile açık tarla arasındaki geçişte birkaç haftalık dalgalanma olağandır.
Bütün ürünlerin ay ay durumu için Türkiye yaş sebze ve meyve sezon takvimi yazımıza, örtü altı üretimin ayrıntısı için on iki ay kesintisiz yükleme yazımıza bakabilirsiniz.
Biber ihracatında süreç: hasattan yüklemeye
Türkiye’den biber ihracatı altı adımda yürür: hasat, aynı gün soğutma, tasnif, paketleme, soğuk muhafaza ve frigorifik araçla sevkiyat. Hatipoğlu Tarım’da bu adımların tamamı kendi tesislerinde, tek elden yapılır. İhracatlık biber ayrılırken alıcının pazarı, satış kanalı ve transit süresi birlikte değerlendirilir; Avrupa’ya biber ihracatında her parti ayrıca kalıntı analizinden geçer.
Biber ihracatında fiyat teklifi için gereken bilgiler şunlardır: çeşit, boy ya da kalibre, ambalaj, haftalık miktar, teslim haftası ve varış ülkesi. Bu bilgilerle yükleme planı ve fiyat teklifi hazırlanır.
Hatipoğlu Tarım 2002’den bu yana Antalya merkezli olarak yaş sebze ve meyve ihracatı yapıyor. FİNİKE markasıyla 128 ürün çeşidini 42 ülkeye gönderiyor; Serik, Kepez, Mavikent, Yenişehir ve Alaşehir’deki 5 tesiste hasat, tasnif, soğuk muhafaza ve sevkiyat tek elden yürütülüyor.
Biber programınız için çeşit, haftalık miktar ve dönemi bize iletin; yıllık planı ve fiyatı çıkaralım.
