Limon ihracatı, turunçgiller içinde takvimi en uzun olan iştir. Doğru çeşit ve doğru depolamayla limon yılın on iki ayında yüklenebilir. Bunun koşulu, meyvenin hangi sıcaklıkta tutulacağını bilmektir, çünkü limon soğuğu sevmez. Bu rehber limon alan ithalatçı için çeşit, sezon, depolama, paketleme ve kalite başlıklarını sırayla anlatır.
İki çeşit, iki görev: Interdonato ve Lamas
Türkiye’nin limon ihracatı iki çeşidin üzerinde durur.
Interdonato sezonu açan erkenci çeşittir. Meyve uzunca, kabuğu ince ve pürüzsüzdür, çekirdeği azdır. Avrupa pazarında yeni sezonun ilk limonu olarak yer bulur. Ağaçta uzun süre bekletilmez; hasat edilir ve kısa sürede sevk edilir.
Lamas, Mersin’in Erdemli yöresinden adını alan ana sezon çeşididir. Kabuğu daha kalın, suyu bol ve asitliği yüksektir. Asıl değeri depoya dayanmasıdır: kışın toplanan Lamas aylarca bekletilip ilkbahar ve yaz boyunca yüklenebilir.
Hatipoğlu Tarım limon programında sezon başında Interdonato’yu, devamında Lamas’ı boy, renk, kabuk bütünlüğü ve olgunluk ölçütlerine göre seçer.
Sezon: hasat ağustos–mart, tedarik on iki ay
Ana hasat ağustos–mart arasında yapılır. Interdonato yaz sonunda başlar; ardından ara çeşitler ve kış boyunca Lamas gelir. Nisandan yeni sezona kadar olan dönemi kontrollü koşullarda depolanan Lamas kapatır. Böylece alıcı, yıl boyu tek bir tedarikçiyle program kurabilir.
Turunçgilin bütününde takvimin nasıl işlediği turunçgil ihracatı ve hasat dönemleri makalemizde anlatılıyor.
Depolama: 12–14 °C, %90–95 nem
Limonun doğru depolama sıcaklığı 12–14 °C, bağıl nem %90–95‘tir. Çeşide, hasattaki olgunluğa ve üretim bölgesine bağlı olarak depolama ve taşıma süresi toplamda 6 aya kadar çıkabilir. Koyu yeşil evrede toplanan limon en uzun ömre sahiptir; tam sararmış meyve daha hızlı pazarlanmalıdır.
Sıcaklık bu aralığın altına düşerse üşüme zararı başlar. Belirtileri kabukta çukurlaşma, dilim zarlarında lekelenme ve kabukta kırmızımsı lekelerdir. Orta ve ağır üşüme zararını genellikle çürüme izler. Limonu elma ya da üzümle aynı dereceye koymak bu yüzden partiyi kaybettirir; karışık yüklemede sıcaklık limona göre ayarlanmalıdır.
Depoda etilenin uzaklaştırılması yaşlanmayı ve çürümeyi yavaşlatır. Kontrollü atmosferde %5–10 oksijen ve %0–10 karbondioksit, yeşil rengin kaybını geciktirir.
Hasat ve yağ lekesi
Limon makasla, sapı kısa bırakılarak kesilir. Dikkat edilen şeylerden biri hasat saatidir. Meyve sabah çiyiyle ya da yağmurdan sonra su yüklüyken toplanırsa kabuktaki yağ kesecikleri en küçük baskıda patlar. Açığa çıkan yağ çevresindeki dokuyu yakar ve günler sonra kahverengi lekeler bırakır. Bu kusura yağ lekesi (oleocellosis) denir. Önlemi basittir: meyve kuruyana kadar hasada girilmez ve kasalar aşırı doldurulmaz.
Paketleme: yıkama, mumlama, boylama
Tesiste limon yıkanır, mumlanır, boylanır ve alıcının istediği adet düzenine göre paketlenir. Mum, yıkamada kaybolan doğal tabakanın yerini tutar ve su kaybını azaltır. Standart ambalaj 30 × 50 × 22 cm plastik kasadır. Kalibre, kasadaki meyve adediyle ifade edilir; perakende orta boyları, gıda hizmeti sektörü ise suyu bol iri boyları tercih eder.
Limonda depo kayıplarının başlıca nedeni yeşil küf ve mavi küftür. Yeşil küf meyveye kabuktaki yaralardan girer; mavi küf ise sağlam kabuktan da geçebilir ve bir limondan yanındakine bulaşır. Bu yüzden asıl önlem dikkatli hasattır: kesik, çizik ve ezik ne kadar az olursa kayıp o kadar düşük olur.
Alıcının kontrol listesi
Bir limon partisinde şunlara bakılır: sarı rengin yoğunluğu ve kasa içindeki tek tipliği, boy, biçim, kabuğun pürüzsüzlüğü, meyvenin sertliği, usare oranı. Kusur tarafında çürüme, kabuk lekesi, buruşma ve mekanik hasar aranır.
Limon ihracatında süreç: hasattan yüklemeye
Türkiye’den limon ihracatı altı adımda yürür: hasat, soğutma, tasnif, paketleme, soğuk muhafaza ve soğuk zincirle sevkiyat. Bir limon ihracatçısı olarak Hatipoğlu Tarım bu adımların tamamını kendi tesislerinde, tek elden yürütür. İhracatlık ürün ayrılırken alıcının pazarı, satış kanalı ve transit süresi birlikte değerlendirilir; Avrupa’ya limon ihracatında her parti ayrıca kalıntı analizinden geçer.
Limon ihracatında fiyat teklifi için gereken bilgiler şunlardır: çeşit, kalibre, ambalaj, haftalık miktar, teslim haftası ve varış ülkesi. Bu bilgilerle yükleme planı ve fiyat teklifi hazırlanır.
Hatipoğlu Tarım 2002’den bu yana Antalya merkezli olarak yaş sebze ve meyve ihracatı yapıyor. FİNİKE markasıyla 128 ürün çeşidini 42 ülkeye gönderiyor; Serik, Kepez, Mavikent, Yenişehir ve Alaşehir’deki 5 tesiste hasat, tasnif, soğuk muhafaza ve sevkiyat tek elden yürütülüyor.
Limon programınız için çeşit, kalibre ve teslim ayını bize iletin; sezon planını ve fiyatı çıkaralım.
