Nar sezonu açılıyor. Türkiye’de erkenci çeşitler yaz sonunda pazara çıkar; ihracatın asıl yükünü taşıyan Hicaznar’ın hasadı ise ekim ayında başlar. Nar ihracatı yapan bir firma için eylül, programın kurulduğu aydır: hangi kalibrenin hangi pazara, hangi hafta gideceği hasat başlamadan belirlenir. Bu yazı sezonun ay ay nasıl ilerlediğini ve alıcının şimdiden neyi kararlaştırması gerektiğini anlatır.
Nar sezonu ne zaman başlar, ne zaman biter
Hatipoğlu Tarım’ın nar programında hasat ekim ayında başlar ve aralık ortasına kadar sürer. Meyve uygun soğuk depolama koşullarında mart sonuna kadar kalitesini korur. Yani tarla takvimi iki buçuk ay, tedarik takvimi altı aydır.
Sezon ay ay şöyle ilerler:
- Eylül: erkenci çeşitler pazardadır. Meyve sezonun geri kalanına göre küçük, tane rengi açıktır. İhracat tarafında bu ay numune ve program ayıdır.
- Ekim: Hicaznar hasadı açılır. Renk ve kalibre birlikte oturur; ilk düzenli yüklemeler bu ayda başlar.
- Kasım: hasadın en güçlü ayıdır. Meyve en iri kalibrelerine ulaşır. Hem doğrudan sevkiyat hem depoya alınacak partiler bu ayda toplanır.
- Aralık ortası: son eller toplanır, tarla sezonu kapanır.
- Ocak–mart: yükleme soğuk depodan sürer. Kış ve ilkbahar programları, kasım ve aralıkta depoya alınan meyveyle yürür.
Alıcı neden şimdi karar vermeli
Nar daldan koptuktan sonra ne olgunlaşır ne irileşir. Kalibre, renk ve tat hasat günü ne ise alıcının rafında da odur. Bunun iki sonucu vardır.
Birincisi, kalibre planı hasattan önce yapılır. İri kalibre isteyen alıcı hasadın geç ellerine yazılır, çünkü meyve dalda kaldıkça irileşir. Sezon ortasında “bir üst kalibreye geçelim” demek çoğu zaman mümkün olmaz; o meyve ya ayrılmıştır ya da toplanmıştır.
İkincisi, depo programı kasımda kesinleşir. Ocak–mart arasında nar almak isteyen alıcının miktarı, meyve depoya girerken bilinmelidir. Depoya alınmamış meyve şubatta bulunmaz.
Bu nedenle eylül ve ekim başı; çeşidin, kalibrenin, ambalajın ve haftalık miktarın konuşulduğu dönemdir.
Hasatta ne kontrol edilir
Hasat olgunluğu kabuk rengine, tane rengine ve tadına bakılarak belirlenir. Meyve makasla, sapı kısa bırakılarak kesilir; sap uzun kalırsa kasada yanındaki meyveyi yaralar.
İki kusur ihracat partisine girmez: kabuk çatlağı ve güneş yanığı. Çatlak, mikroorganizmalar için giriş kapısıdır; güneş yanığı ise tanesi sağlam olsa bile görsel kusur sayılır. Sonbahar yağmurları çatlama riskini artırdığı için yağıştan sonraki günlerde ayıklama sıkılaşır. Ayıklama önce bahçede, sonra paketleme hattında yapılır.
Meyve hasat günü soğutulur ve soğuk zincirle sevk edilir.
Depolama: sezonu mart sonuna taşıyan koşullar
Narın doğru muhafaza sıcaklığı 5–7 °C, bağıl nem %90–95‘tir. Nem bu değerin altına düşerse kabuk su kaybeder, sertleşir ve buruşur; tanesi sağlam olsa bile meyve raf değerini yitirir. Sıcaklığın daha aşağı çekilmesi ise üşüme zararına yol açar: kabukta çukurlaşma ve esmerleşme, tanelerde renk solması görülür. Bu belirtiler depoda değil, alıcının rafında ortaya çıkar.
Çeşit, depolama ve pazar farklarının ayrıntısı nar ihracatı rehberimizde anlatılıyor.
Ambalaj
Nar iki ölçüde hazırlanır:
- 30 × 40 × 12,5 cm karton kutu
- 30 × 50 × 22 cm plastik kasa
Kalibre, kutudaki meyve adediyle ifade edilir. Aynı kutudaki meyvelerin ağırlık farkı dar tutulur; perakende programlarında bu tek tiplik, kalibrenin kendisi kadar önemlidir.
Avrupa’ya yüklemede belge dosyası
Avrupa Birliği’ne giden her parti kalıntı yönünden analiz edilir ve sonuç hedef pazarın limitleriyle karşılaştırılır. Limitlerin nasıl işlediği MRL makalemizde, alıcıların istediği belgeler ise alıcı belgeleri makalemizde yer alıyor.
Nar ihracatında süreç: hasattan yüklemeye
Türkiye’den nar ihracatı altı adımda yürür: hasat, soğutma, tasnif, paketleme, soğuk muhafaza ve soğuk zincirle sevkiyat. Bir nar ihracatçısı olarak Hatipoğlu Tarım bu adımların tamamını kendi tesislerinde, tek elden yürütür. İhracatlık ürün ayrılırken alıcının pazarı, satış kanalı ve transit süresi birlikte değerlendirilir; Avrupa’ya nar ihracatında her parti ayrıca kalıntı analizinden geçer.
Nar ihracatında fiyat teklifi için gereken bilgiler şunlardır: çeşit, kalibre, ambalaj, haftalık miktar, teslim haftası ve varış ülkesi. Bu bilgilerle yükleme planı ve fiyat teklifi hazırlanır.
Hatipoğlu Tarım 2002’den bu yana Antalya merkezli olarak yaş sebze ve meyve ihracatı yapıyor. FİNİKE markasıyla 128 ürün çeşidini 42 ülkeye gönderiyor; Serik, Kepez, Mavikent, Yenişehir ve Alaşehir’deki 5 tesiste hasat, tasnif, soğuk muhafaza ve sevkiyat tek elden yürütülüyor.
Nar sezonu programınız için kalibre, ambalaj ve teslim haftalarını bize iletin; hasat başlamadan planı ve fiyatı çıkaralım.
