Turuncu kabuk, portakalın olgunlaştığını tek başına göstermez. Portakal ihracatı bu yüzden ölçümle başlar: hasat kararı yalnız kabuk rengine göre değil, şeker-asit dengesi ölçülerek verilir. Hatipoğlu Tarım, 2002’den bu yana faaliyet gösteren Antalya merkezli bir yaş sebze ve meyve ihracatçısıdır ve portakalı kasım–nisan sezonunda kendi tesislerinde hazırlar. Bu rehber toptan portakal alan ithalatçı, toptancı ve zincir alım sorumlusu için çeşitleri, sezonu, hasat kararını, paketleme hattını, taşıma koşullarını ve teklif sürecini anlatır.
Portakal nedir, alıcı neden arar
Portakal canlı kabuk rengi, yüksek su oranı ve dengeli şeker-asit yapısıyla Akdeniz sahilinin temel turunçgil ürünlerindendir. Narenciye ihracatında alıcı portakalın yanında mandalina, limon ve greyfurt da isteyebilir. Portakal ihracatı yapan firmalar arasında karşılaştırma yapan alıcı için üç konu öne çıkar: çeşit, hasat zamanı ve paketleme hattı.
Göbekli çeşitler ve Valencia
Hatipoğlu Tarım portakal programını iki grup üzerine kurar: sofralık göbekli çeşitler ve Valencia. Göbekli çeşitler doğrudan tüketime gider. Bu gruptaki Washington erkenci bir çeşittir; ayrıntısını Washington portakalı rehberinde anlattık. Valencia geç sezon çeşididir ve meyve suyu pazarında tercih edilir. Bu çeşidin takvimini Valencia portakalı rehberinde bulabilirsiniz. Alıcı siparişte hangi grubu istediğini belirtir.
Portakal sezonu: kasım–nisan
Portakal sezonu kasım ayında açılır ve nisan ayında kapanır. Washington kasım–şubat döneminde hasat edilir. Valencia mart ayında başlar ve haziranda biter. İki takvim birlikte okunduğunda alıcı kasımdan hazirana kadar portakal yükleyebilir. Turunçgillerin bütün takvimi turunçgil ihracatı ve hasat dönemleri yazımızda yer alıyor.
Hasat kararı: şeker-asit dengesi ölçülür
Hatipoğlu Tarım hasat kararını yalnız kabuk rengine göre vermez; şeker-asit dengesini ölçer. Hasat sonrası araştırmalarda (UC Davis) portakal için verilen olgunluk ölçütü iki değere dayanır. Suda çözünür kuru maddenin aside oranı en az 8 olmalıdır ve meyve yüzeyinin en az %25’i sarı-turuncu renk almalıdır. Yüzeyin %25’i yeşil-sarı renkteyse oranın en az 10 olması gerekir.
Aynı araştırmalar, iç kalitesi hazır olan ama kabuğu yeşil kalan meyve için sarartma işlemini tarif eder: 20–30 °C’de, 1–10 ppm etilenle 1–3 gün. Bu işlem iç kaliteyi değiştirmez, ama bozulmayı ve çürümeyi hızlandırabilir.
Kalite ölçütleri
Hatipoğlu Tarım portakalı boy, renk, kabuk bütünlüğü ve olgunluk ölçütlerine göre seçer. Bir portakal partisinde şunlara bakılır:
- Renk: kabuk rengi yoğun olmalıdır ve kasadaki meyveler aynı tonda olmalıdır.
- Boy ve biçim: meyveler birbirine yakın büyüklükte ve düzgün biçimli olmalıdır. Boy aralığı siparişte belirtilir.
- Sertlik: meyve sert olmalıdır; yumuşamış meyve partiye girmemelidir.
- Kabuk: kabuk pürüzsüz olmalıdır; yara ve ezik bulunmamalıdır.
- Çürüksüzlük: partide çürük meyve bulunmamalıdır.
Makasla kesim, yıkama, mumlama, boylama
Portakal daldan koparılmaz; makasla kesilir. Kesilen meyve tesiste yıkanır, mumlanır ve boylanır. Mumlama su kaybını azaltır. Su kaybı azaldığında üşüme zararının belirtileri de hafifler.
Portakalda başlıca depo hastalıkları yeşil küf, mavi küf, sap dibi çürüklükleri, kahverengi çürüklük ve ekşi çürüklüktür. Korunmanın yolu hasatta ve elleçlemede fiziksel hasarı en aza indirmektir. Makasla kesim bu korunmanın ilk adımıdır.
Soğutma, depolama ve sevkiyat
Portakal için en uygun sıcaklık 3–8 °C, bağıl nem %90–95‘tir. Bu koşullarda depolama süresi 3 aya kadar çıkabilir. Süre çeşide, hasattaki olgunluğa ve üretim bölgesine bağlıdır. Üşüme zararı kabukta çukurlaşma, kahverengi lekelenme ve çürümede artış olarak görülür. En düşük güvenli sıcaklık çeşide, bölgeye ve olgunluğa göre değişir. Araç sıcaklığı bu yüzden siparişte çeşide göre netleştirilmelidir. Zincirin bütününü soğuk zincir yazımızda anlattık.
Portakal ve mandalina benzer sıcaklık aralığında taşınır ve birlikte yüklenebilir. Limon 12–14 °C ister; limonla karma yüklemede sıcaklık limona göre ayarlanmalıdır. Portakal, 0 °C’de taşınan meyvelerle aynı araca konmaz.
Ambalaj ve HS kodu
Portakal 30 × 50 × 22 cm plastik kasalarda hazırlanır ve sevkiyat planına göre paketlenir. Kasalar 80 × 120 cm ölçüsündeki euro palete dizilir. Palet düzeni konteyner ve tır yükleme yazımızda anlatılıyor.
Portakal, Armonize Sistem’de 0805.10 pozisyonunda yer alır. Tam tarife satırını sevkiyattan önce gümrük müşavirinizle teyit edin.
Belgeler ve kalıntı analizi
Hatipoğlu Tarım’ın belgeleri ISO 9001, ISO 22000, ISO 10002, GLOBALG.A.P. IFA ve GRASP’tır. Avrupa’ya giden her portakal partisi kalıntı analizinden geçer. Avrupa Birliği limitlerini MRL yazımızda ele aldık.
Portakal ihracatında süreç
Türkiye’den portakal tedariki altı adımdan oluşur. Bu adımlar sırasıyla hasat, soğutma, tasnif, paketleme, soğuk muhafaza ve sevkiyattır. Hatipoğlu Tarım’da bu adımlar tek elden yürütülür. Sevkiyat tır bazında planlanır. Standart frigorifik tırın uzunluğu 13,60 m’dir ve bu tır 33 euro palet alır.
Teklif için gereken bilgiler
Teklif için altı bilgi gerekir. Bunlar çeşit, boy, ambalaj, haftalık miktar, teslim haftası ve varış ülkesidir. Portakalda çeşit bilgisi önemlidir, çünkü göbekli çeşitler ile Valencia farklı aylarda hasat edilir. Bize +90 242 339 55 25 numaralı telefondan, +90 534 260 07 25 numaralı WhatsApp hattından ya da info@hatipoglutarim.com adresinden ulaşabilirsiniz.
Hatipoğlu Tarım 2002’den bu yana Antalya merkezli olarak yaş sebze ve meyve ihracatı yapıyor. FİNİKE markasıyla 128 ürün çeşidini 42 ülkeye gönderiyor; Serik, Kepez, Mavikent, Yenişehir ve Alaşehir’deki 5 tesiste hasat, tasnif, soğuk muhafaza ve sevkiyat tek elden yürütülüyor.
Portakal programınız için çeşit, boy ve teslim haftalarını bize yazın; sezon planını ve fiyat teklifini birlikte çıkaralım.
